مبانی امنیت ملی

علی‌رضا قاضی زاده



آنچه در این کتاب مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد مبانی و بنیان‌های امنیت ملی است. این مبانی صبغه تاریخی، امنیت ملی، نظریه‌ها، ارتباط امنیت ملی با تهدیدات و منافع ملی، بازیگران و سازمان امنیت ملی، و پدیده‌های نوظهور در امنیت ملی را شامل می شود.

 کتاب حاضر با چنین رویکردی درصدد شناسایی عوامل و بنیان‌های امنیت ملی در عصر حاضر در دوازده فصل نگارش یافته است. 

در فصل اول کتاب، مفهوم امنیت ملی ریشه‌یابی، و تعاریف مختلف از دیدگاه اندیشمندان بیان شده است. همچنین درباره ویژگی‌ها، ابعاد و سطوح امنیت ملی نیز بحث شده است. فصل دوم به مبانی تاریخی امنیت ملی توجه دارد و شروع و سیر تحول آن از دوران وستفالیا به بعد را به بحث می‌کشد. در فصل سوم، نظریه‌های معتبر و مشهور امنیت، ازجمله: واقع‌گرایی، آرمان‌گرایی، و سازه‌انگاری تشریح می‌شود. در فصل چهارم، سازمان امنیت ملی از حیث ساختار و سازمان مورد بررسی قرار گرفته است. کشورها عموماً در طراحی و تأمین امنیت ملی خود، سازمان مشخصی را تدارک می‌بینند که در این فصل به آن اشاره شده است. در فصل پنجم، مرجع امنیت ملی از دیدگاه مکاتب مختلف، و در فصل ششم، قدرت و امنیت ملی به‌عنوان دو مؤلفه‌ای که با یکدیگر رابطه مستقیم دارند شرح داده شده‌اند. فصل هفتم به بررسی تهدیدات امنیت ملی اختصاص یافته و در فصل هشتم، ابعاد امنیت ملی با نگرش به دیدگاه‌های جدید تحلیل شده‌اند. در فصل نهم، با عنوان «سازمان‌های اطلاعاتی و امنیت ملی»، یکی از بازیگران مؤثر در امنیت بررسی می‌شود. فصل دهم به موضوع مهم فناوری اطلاعات و امنیت ملی اختصاص یافته و در فصل یازدهم، جهانی شدن و امنیت ملی و تأثیر آن بر امنیت کشورها در عرصه ملی و بین‌المللی بحث شده است. درنهایت، فصل دوازدهم کتاب نیز به موضوع بازیگران غیردولتی اختصاص یافته است؛ همان بازیگرانی که امروزه نقش مؤثری را در امنیت یا ناامنی دارند.