غرب آسیا
یکجانبه‌‏گرایی آمریکا و امنیت منطقه غرب آسیا

یکجانبه‌‏گرایی آمریکا و امنیت منطقه غرب آسیا

یکجانبه‏گرایی ریشه‏های قوی‌ای در سیاست خارجی آمریکا دارد. این موضوع به‏ ویژه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی موضوعیت بیشتری یافته؛ زیرا تاکنون نیز قدرتی در قواره آمریکا برای تحدید رفتار این کشور در نظام بین‏المللی ظهور نکرده است. همین موضوع زمینه گرایش به یکجانبه‏گرایی را در سیاست خارجی این کشور افزایش داده است. همچنین یکجانبه‏گرایی در سیاست خارجی آمریکا از جذابیت بسیاری برخوردار...

ادامه مطلب

انتخابات اخیر پارلمان اروپا:

انتخابات اخیر پارلمان اروپا:

پیامدهای آن برای منطقه غرب آسیا

همان‌گونه که مارک پیرینی[1]، محقق شاخه اروپایی اندیشکده کارنگی آمریکا مطرح می‌کند، طبق روال و سنت مألوف، تا پیش‌ازاین، انتخابات پارلمان اروپا جمعیت زیادی را به پای صندوق‌های رأی نمی‌کشاند؛ زیرا مسئله اروپا دغدغه روزمره شهروندان نبود؛ اما انتخابات سال 2019 با توجه به دو عنصر جدیدی که در حیات اتحادیه اروپا ظاهر شده‌اند اهمیتی دوچندان یافت. مسئله نخست، بن‌بست حکومت...

ادامه مطلب

شکار پهپاد و توقیف نفتکش؛

شکار پهپاد و توقیف نفتکش؛

اقدامی تاکتیکی برمبنای یک ضرورت استراتژیک

هدف قرار دادن پهپاد آمریکایی در حریم هوایی ایران در خلیج فارس و توقیف نفتکش بریتانیا در پاسخ به اقدام این کشور در جبل الطارق و درمقابل، واکنش آمریکا و بریتانیا به این موضوع، از زوایای مختلفی تحلیل شده است. مهم‌ترین بحث در این زمینه، ارزیابی دوگانه مثبت و منفیِ واکنش ایران است. در میان عده‌ای از تحلیلگران، هر دو اقدام چیزی جز ادامه اقدامات خصمانه بریتانیا و آمریکا علیه ایران...

ادامه مطلب

تحولات لیبی و پیامدهای منطقه‌ای آن برای ج.ا.ایران

گزارش نشست ماه

تحولات لیبی و پیامدهای منطقه‌ای آن برای ج.ا.ایران

ورود بازیگران رقیب و متخاصم با ایران به صحنه لیبی، گمانه‌های مختلفی را پیشِ روی جمهوری اسلامی ایران قرار می‌دهد؛ بازیگرانی که سال‌هاست در لیبی حاضرند و زیربنای مستحکمی را برای منافعشان ایجاد کرده‌اند. در نگاه نخست، حضور این بازیگران در لیبی قابل درک و پیش‌بینی است؛ اما آنچه نیازمند توجه است پاسخ به این پرسش‌هاست که آیا تثبیت حضور و نفوذ بازیگر «الف» در لیبی معادلات و...

ادامه مطلب

پس‌ران‌ها و پیش‌ران‌های تشکیل کابینه لبنان

پس‌ران‌ها و پیش‌ران‌های تشکیل کابینه لبنان

کابینه لبنان بعد از کش‌وقوس‌های فراوان در 31 ژانویه 2019، یعنی بعد از 252 روز از انتخاب سعد الحریری در مقام نخست‌وزیرِ مکلف ازسوی رئیس‌جمهور میشل عون تشکیل شد. این کابینه توانست با اخذ حمایت ۱۱۱ نماینده از مجموع ۱۱۷ نماینده حاضر از مجلس 128 نفره لبنان، رأی اعتماد بگیرد و فعالیت خود را به‌صورت رسمی آغاز کند. کشور کوچک لبنان به‌دلیل دارا بودن ویژگی‌هایی همچون: 1. حضور و نفوذ...

ادامه مطلب

سند بازبینی دفاع موشکی ۲۰۱۹ آمریکا و  تأثیر آن بر شرایط نظامی منطقه غرب آسیا

سند بازبینی دفاع موشکی ۲۰۱۹ آمریکا و تأثیر آن بر شرایط نظامی منطقه غرب آسیا

با پیشرفت‌های موشکی رقبای آمریکا به‌خصوص روسیه و چین که با رونمایی از سیستم‌های موشکی و ضدموشکی و پیشرفت‌های چشمگیر در عرصه فضا و استفاده نظامی از آن، ماهواره‌ها و سلاح‌های ضدماهواره در سال‌های اخیر همراه بوده است، واشینگتن احساس می‌کند که در این دور، از رقابت‌های نظامی با این کشورها عقب مانده و درنتیجه، این سند راهبردی را با رویکردی کلان در زمینه دفاع موشکی تدوین...

ادامه مطلب

ارزیابی سفر عمران خان به ایران

ارزیابی سفر عمران خان به ایران

عمران خان نیازی نخست وزیر پاکستان در دوم اردیبهشت ماه اسلام آباد را به مقصد مشهد ترک و به این‌سان سفر خود به ایران را آغاز کرد وی پس از زیارت امام هشتم شیعیان در تهران مورد استقبال رسمی حسن روحانی رییس جمهور ایران قرار گرفت. عمران‌خان در شرایطی به ایران سفرکرد که بیش از 8 ماه از به قدرت رسیدن او می‌گذرد و او تقریبا به تمامی کشورهای مهم منطقه سفر کرده است. تأخیر او در سفر به تهران زمانی معنادارتر...

ادامه مطلب

تلاش‌های آمریکا در ایجاد ائتلاف‌های راهبردیِ چندجانبه در غرب آسیا

تلاش‌های آمریکا در ایجاد ائتلاف‌های راهبردیِ چندجانبه در غرب آسیا

یکی از گزینه‌های فراروی دولت‌ها در عرصه بین‌المللی ایجاد ائتلاف‌های راهبردی است. در هزاره جدید میلادی، این ائتلاف‌ها بیش از همه در دو حوزه موضوعی «امنیت» و «اقتصاد» پیش رفته‌اند: در حوزه امنیت، بیش از پیش شاهد توافق‌نامه‌های امنیتی ـ ‌‌دفاعی دوجانبه یا چندجانبه میان کشورها هستیم و در حوزه اقتصاد نیز موافقت‌نامه‌های تجارت آزاد دوجانبه و...

ادامه مطلب

جهش بلند در روابط پاکستان و ترکیه؛

جهش بلند در روابط پاکستان و ترکیه؛

دیدگاه ایرانی

پاکستان از بدو تأسیس در سال 1947، همواره روابط خوبی با ترکیه داشته است که بخشی از این موضوع به گرایش دو کشور به غرب و حضورشان در جمع هم‌پیمانان آمریکا بازمی‌گردد. بااین‌حال، برخی مسائل دست‌کم تا سال‌های اخیر از نقاط اختلاف آنکارا و اسلام‌آباد بودند که یکی از آنها موضع منفی ترکیه درقبال روی‌کار آمدن رژیم طالبان در افغانستان در دهه 1990 با حمایت همه‌جانبه پاکستان و تداوم این...

ادامه مطلب

دیپلماسی فعال چین در کشورهای خلیج فارس

دیپلماسی فعال چین در کشورهای خلیج فارس

و تأثیر آن بر منافع ملی ایران

تا پیش از روی‌کار آمدن شی جین پینگ به‌عنوان رئیس‌جمهور این کشور در سال 2012، راهبرد این کشور درقبال منطقه خلیج فارس عموماً راهبردی متکی بر نیازمندی‌های گسترده این کشور به منابع انرژی با توجه به موقعیت چین به‌عنوان کشوری درحال توسعه بود؛ رابطه‌ای عموماً یکسویه که یک طرف آن دولت‌های عربی این منطقه به‌عنوان تأمین‌کنندگان انرژی چین قرار داشتند و در طرف دیگر آن چین به‌عنوان...

ادامه مطلب

کارشکنی‌های محور عربی در روابط ایران و اروپا

کارشکنی‌های محور عربی در روابط ایران و اروپا

درحالی‌که مذاکرات ایران و اروپا درمورد تداوم برجام به‌شکل جدی درحال انجام است، به‌نظر می‌رسد نباید از کارشکنی‌های محور عربی در این امر غافل شد. حال سؤالی که ایجاد می‌شود این است که محور عربی در راستای اهداف ضدایرانی خود چه سیاست‌هایی درقبال اروپا را دنبال می‌کند. محور عربی به‌ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی در سال‌های اخیر به‌خصوص بعد از روی‌کار آمدن دونالد...

ادامه مطلب

دلایل حمایت رژیم صهیونیستی از افزایش تنش‌ها در غرب آسیا

دلایل حمایت رژیم صهیونیستی از افزایش تنش‌ها در غرب آسیا

رژیم صهیونیستی با اقداماتی چون تشویق و تحریک ایالات متحده به شناسایی قدس به‌عنوان پایتخت سرزمین‌های اشغالی و انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به این شهر، حمایت از رفراندوم استقلال کردستان، مشارکت در بمباران یمن توسط عربستان سعودی و حملات فزاینده به اهدافی در سوریه به بی‌ثباتی و تنش در منطقه غرب آسیا دامن می‌زند. هدف از این تنش‌ها چیست؟ توسیدید، مورخ یونانی در تحلیل جنگ‌های...

ادامه مطلب

ایران تنها نیست

ایران تنها نیست

در یک سال اخیر تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای فراهم کردن زمینه برای همگرایی میان کشورهای غرب آسیا و گسترش دامنه این همگرایی به دیگر نقاط منطقه افزایش چشمگیری داشته است. درهمین‌راستا، وزیر امور خارجه ایران طرح تشکیل «مجمع گفتگوی منطقه‌ای خلیج فارس» را فوریه 2017 در کنفرانس امنیتی مونیخ ارائه داد که ایده آن را نخستین‌بار خود دکتر ظریف در سال 2015 در مقاله‌ای که در روزنامه‌های...

ادامه مطلب

 جنگ آب در غرب آسیا؛

جنگ آب در غرب آسیا؛

تخیل یا واقعیت؟

امنیت هر کشور در قرن 21 درصورتی به‌طور نسبی مصون خواهد بود که علاوه‌بر قدرت نظامی به دیگر عوامل نیز توجه کامل صورت گیرد. امروزه عوامل غیرنظامی تهدید، امنیت و پیشرفت کشورها را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو ساخته‌اند. مهم‌ترین این تهدیدات عبارتند از: توسعه اقتصادی لگام‌گسیخته، اختلافات قومی، تروریسم، افراط‌گرایی مذهبی، بزهکاری‌های سازمان‌یافته و بحران‌های زیست‌مح...

ادامه مطلب

 روسیه در غرب آسیا؛

روسیه در غرب آسیا؛

ایستاده در دو سوی منازعات

طی سال‌های اخیر، کنش‌های منطقه‌ای روسیه در غرب آسیا رشد ملموسی داشته است. قطعاً بحران سوریه در این روند فزاینده، تأثیری اساسی داشته است. نگاه سنتی روسیه به سوریه که آن را به‌دلیل پایگاه طرطوس، جای‌ پای مهمی در منطقه غرب آسیا می‌دید، پس از حمله آمریکا و متحدانش به لیبی در سال 2011، راهبردی‌تر شد. درواقع مسکو با سکوت معنادارش درقبال بحران لیبی، زمینه استفاده آمریکا از شورای امنیت را...

ادامه مطلب

 انقلاب انرژی و تأثیر آن بر خاورمیانه

انقلاب انرژی و تأثیر آن بر خاورمیانه

بحث استقلال انرژی تبدیل به یک شعار جنگی و دوای واقعی بسیاری از دردهای آمریکا به‌خصوص در حوزه سیاست خارجی شده است. درحال‌حاضر، این شعار برای مواجهه با تهدیدات پیشِ روی آمریکا در حوزه دموکراسی، اختلال در نظم جهانی و مشکلات داخلی توصیه شده است؛ برای مثال الحاق کریمه به روسیه در جایی‌که آمریکا دارای محدودیت‌هایی برای عرضه گاز به متحدان اروپایی‌اش است، شاهدی بر نفوذ روسیه به‌واسطه...

ادامه مطلب

روابط ایران و اعراب پس از تحولات خاورمیانه 

روابط ایران و اعراب پس از تحولات خاورمیانه 

خاورمیانه از دیرباز به‌عنوان یکی از بحرانی‌ترین مناطق روی زمین مطرح بوده و این امر در هر مقطعی از تاریخ دلایل خاص خود را داشته است. در مقطع کنونی در کنار عواملی مانند وجود قومیت‌های مختلف تحت یک حاکمیت سیاسی، حضور و دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای در خاورمیانه و...، روابط متعارض ایران و اعراب را نیز ازجمله دلایل بی‌ثباتی در این منطقه باید بدانیم. روابط ایران و اعراب تحت تأثیر چالش فرهنگی ـ...

ادامه مطلب

رویکرد ترکیه به تحولات بحرین 

رویکرد ترکیه به تحولات بحرین 

      ترکیه ازجمله کشورهای مهم خاورمیانه است که سیاست خارجی فعالانه‌ای را در قبال تحولات جهان عرب دنبال می‌کند. با توجه به اینکه بحرین از حوزه‌های اصلی دچار تحول و بحران در سطح منطقه‌ای است، یکی از پرسش‌ها و مسائل مهم قابل بررسی سیاست خارجی ترکیه آن است که ترکیه چه رویکردی به تحولات بحرین اتخاذ کرده است؟ ترکیه سعی کرده است در مورد تحولات بحرین رویکرد متوازنی را اتخاذ نماید...

ادامه مطلب

ارزیابی مواضع ترکیه در قبال تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا

ارزیابی مواضع ترکیه در قبال تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا

ترکیه در قبال خیزش های مردمی اخیر چه مواضعی داشته و عامل تعیین کننده این مواضع چیست؟ تحولات و خیزش های فراگیر در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا که روز به روز ابعاد جدیدی می یابد، رویکردهای متفاوتی را از سوی کشورهای دنیا به دنبال داشته است. در این بین مواضع کشور ترکیه در قبال تحولات اخیر  قابل تامل به نظر می رسد. مواضع و رویکرد ترکیه نسبت به کشورهای درگیر متفاوت بوده به طوری که از بی تفاوتی و سکوت...

ادامه مطلب

رژیم اسرائیل و تحولات دموکراتیک خاورمیانه

رژیم اسرائیل و تحولات دموکراتیک خاورمیانه

این بیان که «اسرائیل تنها دموکراسی خاورمیانه است»، بیانی قوی است که صهیونیست‌ها در اروپا  و آمریکا مفصل به تبلیغ آن می پردازند و سال هاست که آمریکا و اروپا از دیدگاه اسرائیل به خاورمیانه و تحولات آن می نگرند و برای این منطقه سیاستگذاری می‌کنند. تاکنون خاورمیانه‌ای‌ها هر فشاری برای تضعیف و تعدیل اسرائیل بر غرب وارد آورده‌اند، همواره تلاشی از سوی نیروهای «ضددموکراسی» تلقی...

ادامه مطلب


1
2