خاورمیانه‌
سیاست خاورمیانه‌ای روسیه

سیاست خاورمیانه‌ای روسیه

با توجه به گرایش‌های اقتصادی و دیپلماتیک روسیه پس از بهار عربی و حضور نظامی این کشور در سوریه، این سؤال مطرح شده که آیا روسیه دارای سیاست بلندمدت مشخصی در خاورمیانه است. دراین‌زمینه، برخی از تحلیلگران بر این نظرند که روسیه دارای سیاست خاورمیانه‌ای بلندمدت مشخصی است که البته در میان معتقدان به این دیدگاه موفق یا ناموفق بودن این استراتژی محل مناقشه است؛ اما دیدگاه دیگر اینکه...

ادامه مطلب

نقش ترکیه در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا؛

نقش ترکیه در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا؛

احاله مسئولیت یا مدیریت روابط؟

سیاست خاورمیانه‌ای دولت ترامپ تغییرات قابل توجهی را در مقایسه با میراث دولت اوباما نشان می‌دهد. اتاق فکر دونالد ترامپ درصدد تقویت نقش و جایگاه منطقه‌ای رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی و انزوای راهبردی جمهوری اسلامی ایران است. به‌نظر می‌رسد که این دستور کار نه به‌عنوان بخشی از راهبردی منسجم، بلکه به‌صورت واکنش‌های مقطعی به پاره‌ای از دغدغه‌های راهبردی کاخ سفید...

ادامه مطلب

جایگاه عراق در سیاست خارجی آمریکا

جایگاه عراق در سیاست خارجی آمریکا

عراق را می‌توان یکی از مهم‌ترین حوزه‌های تمرکز آمریکا در خاورمیانه در طول سه دهه گذشته دانست. به‌رغم نزدیکی آمریکا با رژیم بعث عراق در دهه 1980، حمله صدام به کویت و بحران خلیج‌ فارس آغازگر مرحله جدید و متفاوتی در روابط دو کشور بود. حمله ائتلاف تحت رهبری آمریکا به عراق در ابتدای دهه 1990 و سپس اعمال تحریم‌ها و فشارهای همه‌جانبه بر بغداد در این دهه، بسترساز تغییر رژیم عراق در سال...

ادامه مطلب

سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا؛

سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا؛

تداوم و استحکام حضور

برای فهم راهبرد خاورمیانه‌ای آمریکا، به‌ضرورت باید مدل تحلیلی را مبتنی‌بر سه ستون ویژگی‌های نظام بین‌الملل مستقر، ویژگی‌های خاورمیانه در برابر ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی دونالد ترامپ قرار داد. اجزای این مثلث ادراکی به دلایل کاملاً مشخص برگزیده شده‌اند. ماهیت نظام بین‌الملل تعیین‌کننده جایگاه و اعتبار آمریکا در تعاملات بین بازیگری است. حیاتِ منازعات...

ادامه مطلب

بررسی خروج نیروهای آمریکایی از خاورمیانه؛

نشست ماه

بررسی خروج نیروهای آمریکایی از خاورمیانه؛

با تمرکز بر پیامدهای آن بر منطقه خلیج‌فارس

فرمان ترامپ مبنی‌بر خروج نیروهای آمریکایی از سوریه ظرف مدت چهارماه واکنش‌های مختلفی را در داخل و خارج از آمریکا درپی داشت. افرادی نظیر جیمز متیس، وزیر دفاع سابق آمریکا بر این باورند که این تصمیم به‌معنای «مختل کردن مبارزه با داعش»، «خیانتی به متحدان کرد و عرب» و «واگذار کردن شرق سوریه به دولت سوریه، روسیه و ایران» است. گفتنی است جمهوری اسلامی ایران، ترکیه،...

ادامه مطلب

سیاست ترکیه در قبال بحران سوریه پس از خروج آمریکا

سیاست ترکیه در قبال بحران سوریه پس از خروج آمریکا

سرزمین کنونی سوریه که با دارا بودن شهرهای مهمی مانند حلب و دمشق، با نام شامات یا ولایت شام خوانده می‌شد، از سال 1260 م. تحت حاکمیت ترکان سلجوقی و به نام ممالیک اداره می‌شد. این منطقه از سال 1516 و در زمان سلطان سلیم ضمیمه امپراتوری عثمانی شد و تا سال 1918 که انگلیسی‌ها بر این سرزمین تسلط یافتند، بیش از ششصد سال این سرزمین تحت حاکمیت ترک‌ها بوده است. بعد از جدایی سوریه از عثمانی، نهضت‌های...

ادامه مطلب

جلیقه ‌زردهای فرانسه

جلیقه ‌زردهای فرانسه

و پیامدهای آن بر سیاست بین‌المللی و خاورمیانه‌ای این کشور

بیش از یک دهه از جدال‌ فرانسه با مشکلات داخلی می‌گذرد. دراین‌زمان، این کشور با بحران‌هایی کوتاه‌مدت رویارو بوده و دلهرۀ تروریسم بین‌المللی را بیش از دیگر کشورهای اروپایی، چه ازلحاظ شمار افرادی که به گروه‌های افراط‌گرا پیوستند و چه ازنظر شمار قربانیان حوادث تروریستی تجربه کرده است. بن‌بست سیاست داخلی‌ای که طیف وسیعی از مشکلات اقتصادی، از آیندۀ مبهم نیروی کار این کشور،...

ادامه مطلب

پیامدهای انتخابات پاکستان بر آینده روابط دیپلماتیک با افغانستان

پیامدهای انتخابات پاکستان بر آینده روابط دیپلماتیک با افغانستان

عمران‌خان، کاپیتان سابق تیم ملی کریکت پاکستان، در میدان سیاست نیز دست به کار بزرگی زد و حزب او پس از سال‌ها انتظار و تلاش در انتخابات اخیر پیروز شد و توانست مأمور تشکیل دولت آینده شود. در انتخابات سراسری و ایالتی این کشور، حزب «تحریک انصاف» به رهبری او موفق شد نظر رأی‌دهندگان پاکستانی را که به‌دنبال تغییر وضع موجود بودند به‌سوی خود جلب کند و به سنت دست‌به‌دست شدن قدرت میان حزب...

ادامه مطلب

روسیه بحران‌زا، روسیه بحران‌زی

روسیه بحران‌زا، روسیه بحران‌زی

سه روز و سه اظهارنظر مستقیم و غیرمستقیم توسط مقامات رده بالای روسیه، پوتین، لاوروف و ریابکوف علیه ایران به برخی گمانه‌زنی‌ها در داخل دامن زده است. برخی براین‌باورند که منافع روسیه دیگر در همکاری با ایران نیست و این کشور قصد دارد تا به اتحاد راهبردی خود با ایران در خاورمیانه پایان دهد. برخی دیگر معتقدند روسیه پس از خروج ایالات متحده از برجام، دیگر نگران نزدیکی ایران به ایالات متحده نیست و...

ادامه مطلب

تاثیر خروج آمریکا از برجام بر ژئوپلتیک خاورمیانه

تاثیر خروج آمریکا از برجام بر ژئوپلتیک خاورمیانه

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در طول مبارزات انتخاباتی و همچنین پس از تصدی پست ریاست جمهوری، همواره توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 را توافقی «بسیاربد» توصیف کرده که می بایست اصلاح گردد. وی مکررا هشدار داده بود که در صورت عدم رفع نگرانی های آمریکا، این کشور بصورت یکطرفه از توافق خارج خواهد شد.  پس از ماه ها تهدید نهایتا شب گذشته ترامپ خروج کشورش از برجام را چهار روز پیش از موعد مقرر اعلام کرد....

ادامه مطلب

ترکیه و فضای متحول منطقه ای

ترکیه و فضای متحول منطقه ای

در اوضاع کنونی دو مسئله اساسی در منطقه خاورمیانه و فضای بین‌المللی در کانون توجه قرار گرفته است که یکی سرانجام برجام و توافق هسته‌ای ایران با گروه 5+1 و دیگری مناقشه سوریه است. البته در کنار این دو، رویدادهای دیگری نیز ازسوی تحلیلگران منطقه خاورمیانه رصد می‌شود که از آن جمله می‌توان به انتخابات در کشورهای جمهوری ترکیه، عراق و لبنان کرد و از یک نگاه کلی‌نگر می‌توان گفت که این...

ادامه مطلب

ناتو درپی جای پای محکم‌تر در خلیج‌فارس

ناتو درپی جای پای محکم‌تر در خلیج‌فارس

هم‌زمان با اوج‌گیری ناآرامی‌ها در کشورهای عربی و تلاش‌های گسترده دولت‌های منطقه‌ای برای مهار و کنترل موج خیزش‌های مردمی، پیمان ‌آتلانتیک شمالی (ناتو) در ماه آوریل گذشته پنج فروند ناو جنگی را به خلیج‌فارس اعزام کرد. سرفرماندهی دریایی ناتو اعلام کرد که این ناوها در چارچوب مأموریتی موسوم به «دریاهای دوستانه» که هدف آن تقویت پیوندهای نظامی میان ناتو و کشورهای عربی...

ادامه مطلب

طرح اتحاد ایران، عربستان، عراق و مصر؟ 

طرح اتحاد ایران، عربستان، عراق و مصر؟ 

چند ماهی است که روابط ایران و عربستان به سردی گراییده است. احساس خطر عربستان از نفوذ ایران در بحرین، که حوزه مهمی برای امنیت ملی این کشور است، مقامات عربستان را وادار نمود تا علیه ایران موضعگیری‌هایی نمایند. حضور نیروهای عربستان در بحرین و کمک آنان به سرکوب اعتراضات مردمی در این کشور - که از ابتدا صرفا به‌جهت کسب سهمی متناسب در ساختار به‌شدت قطبی‌شده سیاسی این...

ادامه مطلب

ایران و سخنرانی رئیس جمهور آمریکا درباره خاورمیانه

ایران و سخنرانی رئیس جمهور آمریکا درباره خاورمیانه

سخنرانی رئیس‌جمهور آمریکا درباره خاورمیانه‌ در روز پنجشنبه 19 مه 2011 از مهم‌ترین موضع‌گیری‌های استراتژیک او در ارتباط با تحولات خاورمیانه بعد از موضع‌گیری‌های مبارزات انتخاباتی او در سال 2008 و سخنرانی او در دانشگاه الازهر مصر در سال 2009 بود. واکنش محتمل آمریکا به روند و نتیجه دموکراتیزاسیون و تغییر در خاورمیانه و شمال آفریقا، مبارزه با تروریسم، دلایل و ابعاد انقلاب‌ها و...

ادامه مطلب

بن لادن و خروج آمریکا از منطقه

بن لادن و خروج آمریکا از منطقه

مرگ اسامه بن لادن پس از یک دهه لشگرکشی و عملیات نظامی، برای آمریکا و متحدانش پیروزی ارزشمندی در جنگ با تروریسم به حساب میاید و سرفصل جدیدی در روابط آمریکا با کشورهای خاور¬میانه باز خواهد کرد.  اوباما اواخر وقت روز یکشنبه 11 اردیبهشت اعلام کرد که به دستور او و توسط نیروی نظامی آمریکا بن لادن کشته شد. از نگاه برخی از صاحب‌نظران این مساله باعث زیر سوال رفتن اقتدار ایالات متحده شد؛ چرا که با...

ادامه مطلب